W Brańsku żyje się po pańsku

Malutkie miasteczko na Ziemi Bielskiej, które było świadkiem wielkiej historii. Obecnie również siedziba gminy, do której przynależy także i moja rodzinna wioska. W minionych wiekach Brańsk stanowił ważny ośrodek administracyjny. Dzisiaj tak wielkością, jak i sielskim klimatem, bardziej przypomina dużą turystyczną wieś. Co nie znaczy, że jest pozbawiony większych ambicji. Wręcz przeciwnie.

 

Miejscowość słynie przede wszystkim ze swej historii. Odkrycia archeologiczne potwierdzają tutejsze osadnictwo już w okresie starożytnym. Początkiem budownictwa miasta było średniowieczne, obecne do dzisiaj tak zwane „Zamczysko”. Od dzieciństwa, kiedy słuchałam o nim opowiastek znajomych, miejsce owo kojarzyło mi się zawsze z jakąś bajkową tajemnicą. Dzieje Brańska są naprawdę imponujące. Tutaj rycerze polscy pod wodzą księcia Bolesława Wstydliwego w 1264 r. pokonali Jaćwingów dowodzonych przez Komata. Na skraju miasta znajduje się historyczne uroczysko zwane „Kumatem”, uchodzące za miejsce tej bitwy. Pamiętam, że gdy czasem jechałam z dziadkami furmanką na targ, to będąc na Kumacie uznawało się, że oto prawie już docieramy do celu podróży.

Dogodne położenie sprawiło, że szybko następował rozwój osady. Brańsk jako pierwszy na Podlasiu uzyskał w 1493 r. pełny magdeburski przywilej miejski, był siedzibą starosty oraz sądów ziemskich i grodzkich. To tutaj wybierano posłów ziemi bielskiej na sejmy. Brańsk utrzymał rangę administracyjnego centrum ziemi bielskiej, największej z trzech ziem województwa podlaskiego. Nasz nauczyciel historii w szkole podstawowej wielokrotnie powtarzał, że Unia Lubelska w rzeczywistości zakończyła obrady i została podpisana w Brańsku. Nie wiem na jakiej podstawie tak twierdził. 

Wyjątkowo pomyślny w dziejach Brańska był wiek XVI jako miasta królewskiego. Szczególnie zaznaczyła się działalność króla Zygmunta I i jego żony królowej Bony. Brańszczanie mogą szczycić się bardzo bogatą przeszłością swego miasteczka, która jest zapisana na kartach historii nie tylko tego miejsca, ale całego regionu i kraju. Brańsk należy też do wiodących w ośrodków w dziedzinie regionalnych badań historycznych.

Przez miasteczko przepływa rzeka Nurzec, posiadająca liczne rozlewiska, które nadają mu malowniczy charakter. Obecnie miejscowość liczy około czterech tysięcy mieszkańców. Mieszczą się tu przede wszystkim siedziby lokalnych władz samorządowych, tj. sąsiadujące ze sobą dwa odrębne magistraty – Urząd Miasta oraz Urząd Gminy Brańsk. Poza zwyczajowo funkcjonującymi w miejscowościach gminnych instytucjami i usługodawcami, Brańsk wyróżnia się prowadzeniem cieszącego się bardzo dobrą opinią Domu Pomocy Społecznej im. Jana Pawła II. Nieliczne, w tym i rzemieślnicze zakłady pracy, nie zaspokajają w pełni miejsc zatrudnienia swoim mieszkańcom. Ci jednak dojeżdżają do Łap, Bielska Podlaskiego i innych miejscowości, aby tylko zapewnić możliwość zamieszkiwania w tym urokliwym miejscu.

Centrum miasta stanowi odrestaurowany obecnie park miejski z fontanną, gdzie na skwerze znajduje się pomnik ufundowany na cześć uchwalenia Konstytucji 3 Maja. Plac przy kościele parafialnym, przy skrzyżowaniu dróg, zajmuje obelisk z czarnego granitu postawiony z okazji 500-lecia nadania prawa miejskiego magdeburskiego. W bezpośrednim sąsiedztwie jest katolicki kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny z 1862 r., o bardzo dostojnym wnętrzu. Po przeciwnej stronie – nowa cerkiew prawosławna pw. św. Symeona Słupnika, o ciekawej bryle architektonicznej. Wzniesiona obok starej, drewnianej. Byłam obserwatorem jej paroletniego powstawania oraz konsekracji w 2005 r., kiedy często przejeżdżałam przez Brańsk.

W mieście organizuje się wiele imprez kulturalnych, w tym kilka cyklicznych, którymi są między innymi: Spotkania Muzyków Weselnych, Brańskie Dni Kultury oraz Międzynarodowy Festiwal Folkloru „Podlaskie Spotkania”. Ta ostatnia impreza o bardzo szerokim zasięgu odbyła się już po raz czternasty i zakończyła właśnie przed kilkoma dniami. Różnorodność zespołów – narodowości, zwyczajów, strojów, dźwięków oraz feeria barw w tanecznych rytmach zachwycały widownię kilku podlaskich miast i miasteczek. Inicjatorem tych odbywających się corocznie spotkań jest Ludowy Zespół Pieśni i Tańca Skowronki – jeden z najlepszych tego typu zespołów na Podlasiu. Jest dumą i „wizytówką” Brańska, przynoszącą mu chlubę w kraju i poza jego granicami.

Od paru lat dużą atrakcją miasteczka jest Karczma Ziemia Brańska po „Rewolucjach Kuchennych” Magdy Gessler. Duży baner z jej logo wita przyjeżdżających już od bram miasta. Jako osoba niejednokrotnie goszcząca w tej restauracji, gorąco polecam jej niespotykanie smaczne potrawy, zwłaszcza specjalności kuchni regionalnej. Atutem lokalu jest też profesjonalna i bardzo miła obsługa.

Znam miasteczko od dziecka, bo było najbliższym w mojej okolicy. Od zawsze zwraca moją uwagę panujący w nim ład, porządek i estetyka otoczenia. Ludzie są tutaj serdeczni, usłużni i gościnni. Lubię miejscową atmosferę spokoju, ciszy i… lekkiego rozleniwienia. Oraz – obowiązkowo – najlepsze lody, jakie gdziekolwiek można skosztować! Chyba słusznie mówi się więc o mieście, że: „W Brańsku, żyje się po pańsku”. Bo tak jest chyba w istocie.

(foto: Jacek Zgliszewski, zdjęcia Zespołu „Skowronki” – pochodzą ze strony Miejskiego Ośrodka Kultury w Brańsku)

 

Jadwiga Zgliszewska
Podlaska Redakcja Seniora Białystok

Post Author: Redakcja Białystok

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.