W dniach 11-13 grudnia 2020 roku z okazji 161. rocznicy urodzin Ludwika Zamenhofa odbyły się 21. Białostockie Dni poświęcone twórcy języka esperanto. Organizatorami byli Białostockie Towarzystwo Esperantystów, Białostocki Ośrodek Kultury/Centrum Ludwika Zamenhofa/, Książnica Podlaska im. Łukasza Górnickiego/ Esperanto-Libraro.

Inez Khan z tortem – fot. Nina Pietuchowska

Z uwagi na pandemię koronawirusa wydarzenie odbywało się online. Ta forma i bogaty, interesujący program Dni Zamenhofa umożliwił udział 200. esperantystom nie tylko z kraju, lecz także ze świata.

Uroczystości zapoczątkowało podsumowanie 10. konkursu literackiego z cyklu „Esperanto łączy ludzi” – „Pandemia: niecodzienna codzienność”. Wpłynęło 29 prac z Polski, Barbadosu, Białorusi, Brazylii, Francji, Niemiec, Włoch, Serbii, Czech. Prace ukazały problemy społeczności w czasach zagrożenia wirusem. Bez względu czy w Europie, czy innych zakątkach kuli ziemskiej, życie ludzi zamkniętych w czterech ścianach jest podobne. Wyzwala się strach przed nieznanym, obawę o zdrowie, o pracę, o życie, zaburza psychikę, wyzwala też agresję. 

Wielu próbuje zmienić przyzwyczajenia i zaadaptować się do nowych warunków. Różne są zachowania wobec innych, obcych. Aptekarz ma obawy przed Murzynem dokonującym zakupu, ten zaś uważa, że koronawirus jest mniej straszny od eboli, która panoszyła się przed kilku laty w jego kraju. Różne doświadczenia i różny stosunek do problemu. Seniorowi, zamkniętemu w domu, ZUS prześle emeryturę. Żebrzący bezdomny na pustych ulicach mimo zakazu poruszania się wyciąga rękę po kawałek chleba, chodząc do cudzych domów. Nie brakuje też ignorantów, pozbawionych empatii, którzy zachowują się egoistycznie bez względu na sytuację. 

Komisja konkursowa pod przewodnictwem Eligiusza Buczyńskiego z Książnicy Podlaskiej im. Ł. Górnickiego przyznała I nagrodę Elżbiecie Karczewskiej za pracę „Piękny Dawid a`la Koronawirus – 19”, II nagrodę Andrzejowi Liczmonikowi za „Pandemonium”, III nagrodę – Justynie Rut-Thiam za „Pamiętnik z pandemii”. 

Zeszyt Nr 10 – fot. Wojciech Bardzik

Wszystkie nadesłane prace zostały opublikowane w dwujęzycznym Zeszycie Nr 10 i wydane przez Książnicę Podlaską. Honorowy patronat nad konkursem sprawował Prezydent Miasta Białegostoku.

W programie Białostockich Dni Esperanto znalazło się wiele ciekawych tematów związanych z życiem twórcy esperanto, ale też z działalnością polskich esperantystów w różnych dziedzinach. 

Interesująca była prezentacja Jeremiego Galdameza, autora wyboru tekstów poświęconych tematowi „Język przeciw nienawiści. Esperanto 1887-2020″, zamieszczonych w 105. numerze kwartalnika Karta.

 Nie mogło zabraknąć tematyki cieszącej się zainteresowaniem esperantystów, dotyczącej miasta urodzenia Ludwika Zamenhofa. O Białymstoku w XIX i XX wieku w kontekście wielokulturowości opowiadała białostoczanka, esperantystka Nina Pietuchowska.

Problem nauki języka międzynarodowego przybliżyła profesor Ilona Koutny z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu prelekcją „Uniwersyteckie nauczanie esperanta i sympozjum interlingwistyczne”. Podręcznik do nauki esperanta „Pri kio temas” promował autor – Szilva Szabolcs. O pracy nad ilustracjami do książki „Doktor Esperanto i język nadziei” wydawnictwa Mamania opowiedziała autorka ilustracji Zofia Dzierżawska.

Pokazano film ze spektaklu o Perkunie (słowiańskie bóstwo gromowładne) w wykonaniu esperantystów na plaży w Sopocie. Zaprezentowano uczestników konkursów Śląskiego Związku Esperanckiego (Wrocław 2020).

Kwartalnik Karta fot. Elżbieta Karczewska

Bawiono się przy konkursach i quizach przygotowanych i prowadzonych przez wolontariuszkę, esperantystkę z Tuluzy z Francji, Ines Kahin, której radosne oczy i uśmiechnięta buzia promieniowały ciepłem i serdecznością.

Wiele dobrych emocji dostarczyły koncerty realizowane w czasie rzeczywistym. Z Berlina występ Tima Gallego, nowej gwiazdy esperanto. Kolumbijski muzyk i pisarz, zaprezentował utwory z płyty wydanej w 2020 roku.

Z Holandii na żywo wystąpił Zespół Kajto, który tworzą Nanne Kalma i Ankie van der Meer. Od lat 90. XX wieku uświetniają wydarzenia esperanckie na całym świecie. Wykonują autorskie piosenki z ciekawym instrumentarium: gitara, mandolina, harmonijka, skrzypce, banjo. Są laureatami nagrody FAME za wkład w rozwój esperanckiej kultury muzycznej (Niemcy 2004). Mówi się o nich „esperancka ABBA”. 

Szczególne miejsce w sercach białostoczan i nie tylko, mają zespoły kierowane przez Lecha Mazurka. Uświetniają imprezy organizowane przez BTE, niosąc piękno, radość i energię. Tak było i tym razem. Koncert muzyki klezmerskiej i folkowej z kolorytem Podlasia wykonane przez Frey-Lech Trio, Młoda Folk KREW i Uku-Donaco Bjalistoko spotkały się z uznaniem słuchaczy.

Była także wycieczka. Tym razem wirtualnie po Supraślu oprowadzała przewodniczka PTTK Iza Walentynowicz i Inez Kahin. A online szkolono trenerów w ramach programu Erasmus+.

Tradycyjnie, pod pomnikiem Ludwika Zamenhofa w imieniu mieszkańców kwiaty złożył Tadeusz Truskolaski Prezydent Miasta Białegostoku, członkowie BTE, Centrum Ludwika Zamenhofa/BOK. 

Tym razem mini tortem urodzinowym częstował Ludwik Zamenhof.

Esperanckie wydarzenia są nieocenione. To wielkie święta skupiające rodzinę ludzi z całego świata, niosące morze serdecznych uczuć i radości.

 

Stenia Romanowicz
Podlaska Redakcja Seniora Białystok