Mazurek to tradycyjne słodkie ciasto wielkanocne z masy bakaliowej na cienkim, kruchym spodzie.

mazurek_pixabay.com

Mazurek jest typowym ciastem Wielkanocnym. Podczas Świąt Wielkanocnych gości na wielu polskich stołach. Nie ma jednak korzeni polskich. Najprawdopodobniej przepis na to pyszne, słodkie ciasto pochodzi z Turcji. W Polsce ciasto to stało się popularne w XVII wieku, kiedy kwitła ożywiona wymiana handlowa polsko-turecka. Polscy kupcy eksportowali z Turcji, między innym bakalie. Wypieki pokryte turecką masą kajmakową i suszonymi daktylami, rodzynkami, figami, migdałami, orzechami czy śliwkami zaczęły zdobywać coraz większą popularność oraz uznanie wśród Polaków. Zapoczątkowało to historię mazurka. Najwcześniej mazurki wypiekane były na Mazurach, stąd też pewnie pochodzi nazwa ciasta. Ciasto to było symbolem zakończenia Wielkiego Postu. Mazurki były nagrodą dla tych, którzy przez 40 dni nie spożywali potraw mięsnych, tłustych i słodkich. Dzisiaj nie pamiętamy już o tej tradycji. 

Jest wiele przepisów na wykonanie tego pysznego ciasta. Myślę, że każda rodzina ma swój wyjątkowy, przekazywany z pokolenia na pokolenie, najlepszy przepis na ten specjał. Nie ma reguły na to, że spód ciasta musi być przygotowany z ciasta kruchego. Spody na mazurki mogą być wykonane z ciasta drożdżowego, ucieranego, biszkoptowego, bezowego, marcepanowego lub z andrutów. Mazurki są przekładane różnymi masami: kajmakową, śmietanowa, krówkową, orzechową, serową, bakaliową, budyniowa, marmoladą, dżemem, powidłami. Mają przeważnie kształt kwadratowy, prostokątny lub owalny. Nie ma też jednego, ustalonego przepisu na dekorację mazurków. Zależy to od naszej inwencji. Mazurki dekorowane są bakaliami: orzechami, figami, daktylami, morelami, migdałami, rodzynkami, wiórkami kokosowymi. Często są polewane kwaśnym lukrem. Mazurki nie tylko są smakowitym deserem. Stanowią też ozdobę stołu wielkanocnego.

W moim domu pieczenie mazurków stało jest tradycją, do której przywiązuję wielką wagę. Wcześniej to ja z mamą, siostrą i bratem dekorowaliśmy mazurki. Potem robiłam to z córkami. Bywało, że narzeczeni moich córek brali w tym udział. Teraz robię to z wnuczką. 

Pieczenie i dekorowanie mazurków sprawia mi wielką przyjemność. Jest świetną zabawą z dziećmi i rozwija kreatywność. Jest też okazją do wspólnych rozmów rodzinnych i wspomnień. Kiedy byłam dzieckiem, nie było takiego urozmaicenia bakalii jak dzisiaj. Nie było też gotowych mas do przekładania mazurków. Pamiętam długie gotowanie karmelu z mleka i cukru, a potem ucieranie go z masłem. Dostępne były śliwki suszone i wędzone, rodzynki, czasami kandyzowane wiśnie i żurawina, oraz orzech laskowe i włoskie. W obecnych czasach, kiedy mamy dostęp do bakalii nie tylko rodzimych, staramy się, żeby nasze mazurki były nie tylko smaczne, ale też pięknie udekorowane. Niejednokrotnie są one prawdziwymi dziełami artystycznymi. W Polsce, zwykle w czwartek, poprzedzający Wielki Tydzień organizuje się wiele konkursów na najładniejszą i najbardziej oryginalną dekorację mazurka.

Proponuję Państwu przepis na mazurka kajmakowego, który jest bardzo smaczny i łatwy do wykonania. 

Mazurek z polewą z kajmakową lub krówkową
Mazurki udekorowane bakaliami leżą na papierze do pieczenia_fot. A. Anchimowicz
Ciasto na spód mazurka:

– 1 czubata szklanka mąki pszennej
– 1 czubata szklanka mąki krupczatki
– 200 g masła
–  ½ szklanki drobnego cukru białego
– 2 żółtka
– 2 duże łyżki śmietany
– 1 cukier wanilinowy
– szczypta soli

Dodatki:

masa krówkowa lub kajmakowa
bakalie – figi, migdały, morele, orzechy, daktyle, itp.
słoiczek kwaśnego dżemu (wiśniowy, powidła, truskawki, porzeczka)

Sposób wykonania ciasta:

Mąkę przesiewamy, dodajemy masło i siekamy szybko nożem na małe kawałki do momentu, kiedy ciasto będzie przypominać kruszonkę. Dodajemy żółtka, cukier, sól, kwaśną śmietanę i szybko zagniatamy ciasto. Zawijamy w folię i wkładamy do lodówki na ok. 2 godziny.

Wyjmujemy schłodzone ciasto, dzielimy na dwie części. Odkładamy trochę ciasta na wałeczki. Każdą część ciasta wałkujemy na papierze do pieczenia w kwadrat o grubość ok. 5mm. Brzegi ciasta dekorujemy skręconym wałeczkiem z odłożonego ciasta. Wałeczek z ciasta ozdabiamy widelcem lub palcami.

Ciasto przed wstawieniem do piekarnika należy podziurkować widelcem. Pieczemy w piekarniku nagrzanym do temperatury 180°C ok. 20 minut do momentu, kiedy ciasto ładnie się zarumieni na ciemnozłoty kolor.

Łatwiejszy sposób przygotowania mazurków, to pokrojenie ciasta w plastry i wyłożenie nimi, w dowolnym kształcie, blachy wyłożonej pergaminem. Tak przygotowane ciasto również wykańczamy wałeczkiem, nakłuwamy widelcem i pieczemy jw.

Ostudzone mazurki smarujemy zblendowanym dżemem i wstawiamy do lodówki, żeby dżem lekko stężał. Przekładamy do miseczki masę z puszki i mieszamy ją do uzyskania jednolitej konsystencji. Na dżem kładziemy wymieszaną masę kajmakową lub krówkową i dekorujemy dużą ilością bakalii. Bakalie będą smaczniejsze, jak je wcześniej lekko uprażymy na patelni lub w piekarniku.

Smacznego! 

Anna Anchimowicz
Podlaska Redakcja Seniora Białystok