To będzie najambitniejszy, najnowocześniejszy system opieki senioralnej w Europie – powiedział premier Donald Tusk przedstawiając kandydaturę Marzeny Okły-Drewnowicz na stanowisko ministry do spraw polityki senioralnej. Na spełnienie tych obietnic czekają  także osoby starsze z województwa podlaskiego.

Ministra Marzena Okła – Drewnowicz

Powołanie w nowym rządzie osoby odpowiedzialnej za politykę senioralną w randze ministra jest odpowiedzią na dotychczasowe rozproszenie spraw seniorów po różnych ministerstwach i departamentach. Z wypowiedzi medialnych pani ministry wynika, że polityka senioralna będzie skupiać się na dwóch głównych zagadnieniach: aktywizacji osób starszych i opiece, w tym szczególnie długoterminowa i w miejscu zamieszkania. Musi się też opierać na solidarności pokoleń i wprowadzać programy na tym oparte. Najważniejszy cel to utrzymanie seniorów w jak najdłuższej sprawności (także na rynku pracy, jednak bez wydłużania wieku emerytalnego) oraz rozległy wachlarz usług opiekuńczych, zarówno w miejscu zamieszkania (bardzo ważne dla pani ministry) jak i w instytucjach; Ważne, żeby seniorzy zostali jak najdłużej w miejscu gdzie mieszkają, żeby nie byli odsyłani do domów opieki społecznej.

Uniwersytety trzeciego wieku i inne organizacje senioralne, kluby seniora to dobre i sprawdzone formy aktywizacji osób starszych. Przewiduje się także kontynuację programów Senior+ i Aktywny Senior, z uwzględnieniem zaleceń po kontroli NIKu, m.in. tak, żeby oferty organizacji i instytucji miały raczej formę działań cyklicznych czy systemowych a nie pojedynczych wydarzeń.

Wstępna diagnoza wskazuje, że mamy w Polsce zręby systemu opieki senioralnej. Jeśli jednak nic się nie zmieni będzie on wkrótce niewydolny z powodu starzenia się społeczeństw, wydłużenia długości życia. Najważniejsze będzie takie budowanie nowego, docelowego systemu, żeby na istniejące rozwiązania nakładać rozwiązania, które będą ten system wypełniały.

Usługi opiekuńcze to zadania własne samorządów realizowane do tej pory wyłącznie z własnych środków gminy. Jednak z powodu braku środków i stale rosnącej liczby osób starszych, potrzebujących w różnym stopniu pomocy, w niektórych, szczególnie małych gminach zadanie to nie jest realizowane. Zapewnienie opieki spoczywa wiec głównie na rodzinie. Szczególnie trudne jest to, gdy bliscy pracują lub mieszkają daleko. Coraz więcej osób starszych korzysta z pomocy innych w tzw. szarej strefie. Bardzo ważne jest więc wsparcie samorządów, które są i będą partnerem programów polityki senioralnej. Takim wsparciem będzie bon na opiekę (bon senioralny), który dofinansuje samorządy i umożliwiający organizację opieki dla konkretnej osoby w miejscu jej zamieszkania. Jest to rozwiązanie systemowe, które zagwarantuje rozbudowanie systemu usług opiekuńczych i systemu aktywnego wsparcia osób starszych w miejscu zamieszkania. Wymaga to także przygotowania szeregów asystentów świadczących te usługi, którym umożliwi się proste zdobywanie kwalifikacji na kursach i szkoleniach np. w urzędach pracy. Bon będzie przyznany na wniosek rodziny, która nie ma możliwości opieki we własnym zakresie, lekarza lub samego potrzebującego i obejmie na początek dla osoby 75+. Gotowy jest już projekt ustawy o bonie na opiekę. Teraz przewidziane są szerokie konsultacje z samorządami, seniorami, rodzinami, ekspertami zanim ustawa trafi do sejmu. Bon jest zapisany w umowie koalicyjnej, ma poparcie większości sejmowej i powinien być wdrożony od 2025 r.

 

Dwie kobiety i dówch mężczyzn siedzi przy stole za ekranem laptopa na pierwszym planie_ Fot._Podlask Redakcja Seniora

Dużym wyzwaniem będzie także instytucjonalizacja usług społecznych, czyli przeniesienie organizacji usług na organizacje pozarządowe oraz wdrożenie ustawy o szczególnej opiece geriatrycznej (weszła w życie 1 stycznia 2024), zakładającej utworzenie w kraju 300 Centrów 75 plus, w których osoby po 75 roku życia znajdą kompleksową opiekę.

Powołane będą międzyresortowe zespoły robocze (wspólnie z Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Ministerstwem Zdrowia), które zajmą się kwestią likwidacji barier komunikacyjnych i kolejek do lekarzy oraz dostępnością do geriatry na poziomie każdego powiatu i opieki długoterminowej.

Utrzymanie będą 13 i 14 emerytury, ale też przewidziana jest druga ich rewaloryzacja, wchodząca w podstawę emerytury, co powoduje, że wartość emerytury nie będzie spadała;

Pani ministra Marzena Okła-Drewnowicz dostrzega także znaczenie rad seniorów. Była, w imieniu wnioskodawców, reprezentantką projektu zmian w ustawie o samorządzie terytorialnym dotyczących finansowania rad seniorów. Teraz jest czas na kolejny krok, żeby rady seniorów miały możliwości aplikowania o pieniądze np. w ramach senioralnych budżetów obywatelskich, bo to jest fundament kształtowania świadomości obywatelskiej i edukacja.

Mamy nadzieję, że 16 rad seniorów w naszym regionie, Ośrodek Wspierania Podlaskich Rad Seniorów prowadzony przez Stowarzyszenie Szukamy Polski, a także Podlaska Delegatura Obywatelskiego Parlamentu Seniorów i organizacje senioralne włączą się w projektowanie, konsultowanie i realizację tych zmian. Liczymy też na silny głos i aktywność nowej pełnomocniczki Wojewody Podlaskiego ds. seniorów.

 Jolanta Wołągiewicz
Podlaska Redakcja Seniora
Ośrodek Wspierania Podlaskich Rad Seniorwów

Fot: https://www.gov.pl/web/premier/marzena-okla-drewnowicz