Woda, na ogół wszyscy wiemy, że należy ją pić. Zastanówmy się dlaczego i ile? Jaką rolę spełnia w naszym organizmie? Czy nadmiar wypijanej wody może nam zaszkodzić? 

mycie rąk

W czasie zimy znacznie spada temperatura otoczenia. Wielu z nas nie odczuwa pragnienia a zwłaszcza osoby starsze. Zapominamy o piciu wody albo pijemy niewiele a powinniśmy wypijać ok.1,5-2,5 litrów dziennie.
Woda jest jedynym naturalnym płynem potrzebnym do życia, nie jest źródłem energii, ale jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Dzięki niej zachodzą różne reakcje chemiczne. Transportuje tlen, hormony i składniki odżywcze.

Nasze ciało składa się z ok. 70% wody. Każdy układ w naszym organizmie jest zbudowany z organów, każdy organ z tkanek a tkanki z komórek otoczonych wodą. Nie ma takiego organu, który nie zawierałby wody, nawet tkanka kostna zawiera jej ok. 20 %. Komórka pracuje 24 godziny na dobę. Wydala ok. 80% toksyn, resztek przemiany materii rozpuszczalnych w wodzie przez nerki i 20% rozpuszczalnych w tłuszczach  przez przewód pokarmowy z żółcią. 

Woda najlepiej gasi pragnienie. Bezkarnie możemy pić wodę źródlaną i tę z kranu na terenie Polski. Jeżeli sięgamy po wody mineralne, musimy zwrócić uwagę na rodzaj wody. Jeżeli mamy nadciśnienie tętnicze nie pijemy wody wysokosodowej, jeżeli mamy osteoporozę możemy pić wodę z zawartością wapnia, jeżeli pracujemy, bądź przebywamy w wysokich temperaturach, wtedy te z dodatkiem sodu i potasu. Jeżeli mamy skłonność do kamicy, unikamy wód z dużą zawartością wapnia. Niewskazane jest też picie płynów z dużą zawartością cukru, gazowanych czy też chemicznie barwionych, wód smakowych.

kropelka wody

Dziennie tracimy ok.2,5-3 l wody poprzez układ moczowy, pokarmowy, oddechowy i skórę. Nasz organizm nie kumuluje wody, więc musimy ciągle ją uzupełniać. Odpowiednie nawodnienie ma wpływ na naszą skórę, staje się ona bardziej jędrna i gładka i wyglądamy młodziej. Woda – jako składnik wszystkich płynów ustrojowych – chroni gałkę oczną, mózg, rdzeń kręgowy. Ma też wpływ na lepszą ruchomość stawów, chroni dziecko w łonie matki.

Woda poprawia naszą wytrzymałość fizyczną. W trakcie ćwiczeń zwłaszcza w upały  pocimy się, tracimy też wodę z oddechem, jeżeli zapominamy o wodzie, spada nam ciśnienie, przegrzewamy organizm, mięśnie nasze źle pracują, słabniemy i podciągamy to pod brak kondycji.

Woda znacznie przyśpiesza metabolizm, co ma wpływ na spadek masy ciała. Jeżeli chcemy stracić zbędne kilogramy a mamy duży apetyt, wypijmy szklankę wody  20 min przed posiłkiem, zjemy wówczas mniej. Reguluje procesy trawienne, zapobiega zaparciom. Zapobiega również powstawaniu kamicy, ponieważ rozcieńcza nadmiar związków chemicznych, soli czy też minerałów, które są budulcem kamieni.

Częste picie wody małymi porcjami z różnymi zdrowymi dodatkami np. cytryną, ulubionymi ziołami, pietruszką, mrożonymi owocami zwłaszcza latem, powoduje lepsze przyswojenie i wykorzystanie jej przez organizm. Nasza krew wówczas  nie zagęszcza się,  ciśnienie się unormuje, a to zapobiega udarom i zawałom.

Brak wody w dostatecznej ilości powoduje, że toksyny nie są wydalane, kumulują się w organizmie, zakwaszając go. Mamy wówczas bóle mięśni, stawów, zmiany skórne, bóle głowy, rozdrażnienie, bezsenność, odczuwamy większe łaknienie, więc więcej jemy, wynikiem czego jest nadwaga.
Przy chorobach z dużą temperaturą, biegunkach, musimy pamiętać, że tracimy dużo wody. Utrata ta skutkuje czasami groźniejszymi powikłaniami niż zasadnicza choroba, jeżeli nie będziemy uzupełniać płynów.

Obecnie mamy pandemię Covid-19. Choroba ma różny przebieg. W czasie tej choroby, szczególnie przy bardzo burzliwym przebiegu, musimy dbać o nawodnienie organizmu, ponieważ wysoko gorączkujemy, nadmiernie pocimy się, często dołączają się do tego biegunki, wymioty i szybko możemy się odwodnić. Aby złagodzić nudności dodajemy do wody cytrynę i imbir. Jeżeli dojdzie do odwodnienia, które jest bardzo niebezpieczne dla osób starszych, niezwłocznie  prosimy o pomoc służby medyczne, ponieważ trzeba uzupełnić płyny drogą dożylną.

Pierwszym objawem odwodnienia może być ból głowy, następnie suchy język, wzmożone pragnienie, skóra sucha i wiotka, oddawanie niewielkiej ilości moczu o ciemnym zabarwieniu, utrata sił, zaparcia, zawroty głowy, brak koncentracji,  spadek ciśnienia, co w konsekwencji doprowadzić może do zapaści. Już 10% utraty wody może zagrażać naszemu życiu.

Jak wiemy brak umiaru we wszystkim jest szkodliwe. Tak też jest z wodą.
Picie nadmiernej ilości wody w krótkim okresie czasu, może doprowadzić do zatrucia wodnego zwany hiponatremią. W ciągu 1 godz. nie powinno się wypić więcej niż 3 szklanki wody.
Dotyczy to częściej sportowców, którzy wypijają duże ilości płynów bez elektrolitowych w krótkim czasie, podczas wyczerpującego treningu i po nim. Nerki nie są w stanie, poradzić sobie z tak dużą ilością płynów, spada poziom sodu, komórki puchną i w skrajnych przypadkach może dojść do obrzęku mózgu.

Pierwszym symptomem zatrucia wodnego to oddawanie moczu bezbarwnego a powinien mieć kolor słomkowy. Następnie bóle i zawroty głowy, nudności, wymioty, rozkojarzenie, zaburzenia świadomości, drgawki, śpiączka a nawet śmierć.
Stan taki może być też spowodowany różnymi chorobami serca, wątroby, nerek, przysadki mózgowej, oraz niektórymi lekami. Dlatego też, jeżeli mamy wątpliwości, pytajmy swego lekarza, ile możemy dziennie wypijać wody.

Rano przed pierwszym posiłkiem wskazana jest szklanka ciepłej wody z cytryną, którą osobiście popijam małymi łykami. Łagodzi łaknienie, poprawia metabolizm i koncentrację, chroni przed wolnymi rodnikami. Jedną godzinę przed snem też wypijam szklankę wody z cytryną lub imbirem, jeżeli jest chłodniej, (ponieważ imbir rozgrzewa) oczywiście małymi porcjami.

Pamiętajmy, aby nie pić dużo płynów, bezpośrednio przed snem i zbyt szybko, ponieważ kilkakrotnie będziemy wstawać do toalety a nasz organizm należycie nie odpocznie.

zdjęcia: unplash.com

Halina Wiszowata
specjalista do spraw promocji zdrowia
Podlaska Redakcja Seniora Białystok